Sinds de vernieuwing van mypension.be krijgen HR-diensten in heel wat Belgische bedrijven dezelfde vragen. Medewerkers zien dat hun pensioen er anders uitziet dan ze verwachtten. Sommigen kunnen mogelijk later met vervroegd pensioen. Anderen begrijpen niet waarom hun aanvullend pensioen anders wordt weergegeven of hoeveel hun groepsverzekering nu precies waard is.
Die vragen komen vaak bij HR terecht. Niet toevallig: onderaan het nieuwe pensioenoverzicht verwijst de rubriek 'Vragen?' naar de personeelsdienst van de werkgever.
Herkenbaar? Dit is hoe zo'n week eruit kan zien. De namen zijn fictief, de vragen zijn dat niet.
Rita had haar vertrek al besproken met haar partner. Ze keek uit naar meer tijd met haar kleinkinderen. Tot ze haar nieuwe pensioenoverzicht bekeek. Nog voor de koffie stuurt ze een mail: 'Volgens mypension kan ik pas een jaar later stoppen dan ik dacht. Klopt dat?'
Dat kan. De wettelijke leeftijden voor vervroegd pensioen veranderen niet, maar vanaf 2027 gelden er strengere regels om te bepalen welke jaren meetellen voor de loopbaanvoorwaarde.
Een loopbaanjaar telt in principe alleen mee als iemand minstens 156 voltijds gewerkte of gelijkgestelde dagen heeft opgebouwd. Dat komt overeen met ongeveer een half jaar. Voor het eerste loopbaanjaar geldt een uitzondering.
Voor werknemers die in bepaalde jaren net niet aan die grens komen, kan dat betekenen dat ze later met vervroegd pensioen kunnen. Hoeveel later, hangt af van hun loopbaan en geboortejaar. De persoonlijke situatie van Rita is dus bepalend.
Er is nog een tweede aandachtspunt: de pensioenmalus. Wie vervroegd met pensioen gaat, kan een definitief lager pensioen ontvangen. Ook wie voldoet aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan, kan met die malus te maken krijgen.
Wat betekent dit voor jou als werkgever? Had je Rita's vertrek al ingepland? Dan is het verstandig om je personeelsplanning opnieuw te bekijken. Een pensioenvertrek dat een jaar opschuift, heeft ook gevolgen voor de overdracht van kennis, de taakverdeling en de eventuele vervanging.
Aan de koffieautomaat: 'Mijn groepsverzekering is gedaald. Hebben jullie iets veranderd?'
Waarschijnlijk niet. Wat wel veranderd is, is de manier waarop het aanvullend pensioen wordt berekend en voorgesteld.
De vroegere jaarlijkse pensioenfiche is vervangen door een nieuw pensioenoverzicht. Daarin worden de aanvullende pensioenrechten volgens een uniforme berekeningsmethode weergegeven. Ook de veronderstellingen achter de berekeningen zijn veranderd. Daardoor zijn de bedragen niet zomaar vergelijkbaar met die van vorig jaar.
Nieuw zijn ook de drie scenario's: ongunstig, realistisch en gunstig. Ze tonen hoe het aanvullend pensioen zich mogelijk kan ontwikkelen, afhankelijk van het rendement. De FSMA legt de rendementen jaarlijks vast.
De berekening gaat ervan uit dat Jonas aangesloten blijft bij het pensioenplan tot aan de wettelijke pensioenleeftijd. Ze houdt geen rekening met toekomstige veranderingen in zijn loopbaan of loon. Bovendien kan de projectie verschillen naargelang het type pensioenplan. Belangrijk: het zijn rekenscenario's, geen gegarandeerde bedragen. Ze geven een mogelijke evolutie weer, geen belofte over wat Jonas later effectief zal ontvangen.
Er is nog iets nieuws. Jonas ziet nu ook zijn aanvullende pensioenplan bij een vorige werkgever. Alle aanvullende pensioenplannen worden voortaan in één document samengebracht, met bovenaan een totaaloverzicht. Dat is relevant voor heel wat werknemers: volgens Sigedis heeft iets meer dan de helft van de mensen die een aanvullend pensioen opbouwen meer dan één pensioenplan.
Wat betekent dit voor jou als werkgever? Vraag je makelaar of pensioeninstelling om het overzicht van jouw pensioenplan op mypension.be samen te bekijken. Als je zelf begrijpt hoe de bedragen worden weergegeven, kan je de vragen van medewerkers veel beter beantwoorden.
Een berichtje via Teams: 'Ik werk al jaren vier vijfde. Tellen mijn jaren nog mee voor mijn pensioen?'
Dat kan zeker. De nieuwe grens van 156 dagen per loopbaanjaar betekent niet dat deeltijds werken automatisch een verloren loopbaanjaar oplevert.
Gewerkte uren worden volgens specifieke regels omgerekend. Daarnaast bestaan er enkele beschermingsmaatregelen. Zo kunnen werknemers over hun volledige loopbaan maximaal vijf reservedagen inzetten. Voor bepaalde halftijdse werknemers met wisselende uurroosters bestaan er ook balansdagen.
Toch is voorzichtigheid nodig. De voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan en de voorwaarden om een pensioenmalus te vermijden, lijken op elkaar, maar zijn niet identiek. Of Sofie gevolgen ondervindt van de nieuwe regels, hangt af van haar volledige loopbaan. Alleen op basis van haar huidige tewerkstellingsbreuk kan je daarover geen uitspraak doen.
Wat betekent dit voor jou als werkgever? Probeer niet zelf uit te rekenen of Sofie vroeger of later met pensioen kan. Dat vraagt een individuele beoordeling van haar loopbaan. Wijs haar de weg naar mypension.be. Daar vindt ze onder meer de teller met haar gewerkte en gelijkgestelde dagen. Voor een persoonlijke toelichting kan ze terecht bij de Federale Pensioendienst.
Via de chat, een beetje voorzichtig: 'Stel dat ik ooit vertrek, ben ik mijn groepsverzekering dan kwijt?'
Nee. De opgebouwde pensioenrechten verdwijnen niet wanneer Lisa van werkgever verandert.
Het nieuwe pensioenoverzicht maakt ook de zogenaamde verworven prestatie zichtbaar. Dat is het pensioenbedrag waarop Lisa later recht zou hebben op basis van de opgebouwde rechten, als ze op 1 januari 2026 uit dienst zou zijn gegaan en haar pensioenreserve in het plan had laten staan.
Dat bedrag is niet hetzelfde als de pensioenreserve die vandaag voor haar is opgebouwd.
Wat gebeurt er als Lisa effectief vertrekt? Dan stoppen de toekomstige bijdragen van haar werkgever, maar haar opgebouwde pensioenrechten blijven behouden. Hoe die verder evolueren, hangt af van de voorwaarden van het pensioenplan en de toepasselijke rendementsgaranties.
Lisa heeft verschillende mogelijkheden. Ze kan haar reserve in het bestaande pensioenplan laten staan, overdragen naar een onthaalstructuur of meenemen naar het pensioenplan van een nieuwe werkgever.
Wat betekent dit voor jou als werkgever? Medewerkers krijgen nu een duidelijker beeld van wat ze al hebben opgebouwd. Dat is een goed moment om ook je exitprocedure onder de loep te nemen. Zorg ervoor dat medewerkers bij hun vertrek weten welke pensioenrechten ze behouden en welke keuzes ze kunnen maken. Voor de concrete mogelijkheden verwijs je hen naar de pensioeninstelling.
Marc staat aan je bureau met een afdruk van zijn pensioenoverzicht: 'Er is 1.500 euro premie gestort, maar mijn pensioenreserve is veel minder gestegen. Waar is de rest gebleven?'
Een gestorte premie wordt niet noodzakelijk volledig toegevoegd aan de pensioenreserve. Er kunnen bijvoorbeeld kosten, taksen en premies voor een overlijdensdekking van worden afgehouden.
Het nieuwe pensioenoverzicht maakt dat inzichtelijk. Per pensioenplan kan Marc de evolutie van zijn pensioenreserve bekijken. Hij ziet onder meer:
de bijdragen van de werkgever;
eventuele persoonlijke bijdragen;
de aangerekende kosten en taksen;
het bedrag voor een eventuele overlijdensdekking;
het behaalde rendement;
de evolutie van de pensioenreserve.
Alles wordt in euro weergegeven. Zo kan Marc beter volgen wat er met de gestorte premies gebeurt.
Bij een pensioenplan met vaste prestaties ziet het overzicht er anders uit. Daar staat niet de opgebouwde reserve, maar de toegezegde pensioenprestatie centraal.
Wat betekent dit voor jou als werkgever? Dit is een uitgelezen kans om de totale verloning van je medewerkers zichtbaar te maken. Veel werknemers kijken vooral naar hun nettoloon en staan minder stil bij wat hun werkgever daarnaast investeert. Toon daarom niet alleen het loon, maar ook de groepsverzekering en de andere extralegale voordelen. Zo krijgen medewerkers een vollediger beeld van hun totale beloning.
Ahmed telt al maanden af. Er hangt zelfs een kalender op zijn koelkast. Net voor het weekend komt hij met twee vragen: 'Ik zie een netto maandbedrag voor mijn aanvullend pensioen, maar geen bedrag voor mijn wettelijk pensioen. En telt mijn landingsbaan eigenlijk nog mee?'
Dat eerste klopt. Het nieuwe pensioenoverzicht toont momenteel nog geen pensioenbedrag voor het wettelijk pensioen op de vroegste of de wettelijke pensioendatum. Die informatie wordt pas in de tweede helft van 2027 toegevoegd.
Wat Ahmed wel ziet, is een totaalbedrag voor zijn aanvullend pensioen over alle pensioenplannen heen. Dat bedrag wordt weergegeven als een netto kapitaal na belastingen en sociale bijdragen, maar ook omgerekend naar een indicatief maandelijks bedrag.
Let op: de bedragen per afzonderlijk pensioenplan worden bruto weergegeven. Het netto totaalbedrag en de bruto bedragen per plan zijn dus niet rechtstreeks vergelijkbaar.
En zijn landingsbaan? Daar is inderdaad een belangrijke wijziging. Voor pensioenen die ingaan vanaf 1 juli 2027 worden bepaalde periodes van werkloosheid en eindeloopbaan minder gunstig behandeld bij de berekening van het werknemerspensioen. Het gaat onder meer om periodes van volledige werkloosheid, SWT en landingsbanen.
De mate waarin die beperking speelt, hangt af van het geboortejaar. Er zijn bovendien uitzonderingen en overgangsmaatregelen. De precieze impact op Ahmeds pensioen hangt dus af van zijn persoonlijke loopbaan.
Wat betekent dit voor jou als werkgever? Bekijk opnieuw hoe je binnen je organisatie omgaat met landingsbanen. Zorg ervoor dat medewerkers die een dergelijke regeling aanvragen, goed geïnformeerd zijn over de mogelijke gevolgen voor hun pensioen. Ook hier geldt: HR informeert en verwijst door, maar maakt geen individuele pensioenberekeningen.
Zes medewerkers, zes verschillende vragen. Toch zit er één duidelijke les in: hoe beter HR voorbereid is, hoe gerichter het medewerkers kan informeren en hoe minder vragen onbeantwoord blijven.
Wat kan je concreet doen?
1. Informeer medewerkers op voorhand.
Stuur een korte mededeling waarin je uitlegt waar ze hun nieuwe pensioenoverzicht vinden, wat de belangrijkste wijzigingen zijn en waar ze terechtkunnen met vragen.
2. Communiceer op het juiste moment.
De pensioenoverzichten worden in november 2026 gespreid over enkele weken digitaal beschikbaar gesteld als pdf.Wie digitaal geregistreerd is, ontvangt het overzicht digitaal. Actieve aangeslotenen die niet digitaal gekend zijn, krijgen het via de pensioeninstelling. Wacht dus niet tot de eerste vragen binnenkomen. Informeer je medewerkers vooraf.
3. Maak een praktische FAQ.
Gebruik de vragen uit deze week als vertrekpunt. De kans is groot dat ze ook in jouw organisatie terugkomen. Leg in begrijpelijke taal uit wat de nieuwe berekeningen betekenen, hoe medewerkers hun overzicht kunnen lezen en waar ze terechtkunnen voor persoonlijke vragen.
4. Leer je eigen pensioenplan kennen.
Vraag je makelaar of pensioeninstelling om samen te bekijken hoe jouw groepsverzekering op mypension.be wordt weergegeven. Zo kan je medewerkers correct informeren over de bedragen en de verschillende onderdelen van het plan.
5. Neem het aanvullend pensioen mee in je onboarding.
Nieuwe aangeslotenen ontvangen sinds 2026 een Informatiedocument aanvullend pensioen. Daarin staan de belangrijkste kenmerken van het pensioenplan en de mogelijke keuzes. Maak dit document onderdeel van je onboarding en stem met je pensioeninstelling af hoe en wanneer het aan nieuwe medewerkers wordt bezorgd.
6. Herbekijk je personeelsplanning.
Leg de nieuwe vroegste pensioendata naast je bestaande opvolgings- en vervangingsplanning. Zo kan je tijdig inspelen op mogelijke verschuivingen in pensioenvertrekken.
7. Maak eindeloopbaangesprekken concreter.
Voor medewerkers vanaf 55 jaar is het belangrijker dan ooit om tijdig stil te staan bij hun loopbaan, hun verwachtingen en hun mogelijke pensioenmoment.
8. Bewaak je rol als werkgever.
Je hoeft geen pensioenexpert te zijn. Als HR heb je vooral een informerende en begeleidende rol: uitleggen waar medewerkers hun informatie vinden, de algemene principes toelichten en hen doorverwijzen naar de juiste instantie. Voor hun persoonlijke situatie kunnen medewerkers terecht bij mypension.be, de Federale Pensioendienst of hun pensioeninstelling.
De eerste mail van de week. Maar deze keer is het geen vraag. Het is een bedankje voor de duidelijke uitleg die iedereen vrijdag kreeg.
Het verschil? HR wist niet plots alles over pensioenen. Het had de juiste informatie klaar, wist waar de antwoorden te vinden waren en maakte duidelijk waar zijn eigen verantwoordelijkheid ophield.
En dat maakt een wereld van verschil.
Meer weten over de precieze pensioenregels? De Federale Pensioendienst licht de voorwaarden voor vervroegd pensioen, de pensioenmalus en de gelijkgestelde periodes toe op sfpd.fgov.be. Medewerkers kunnen hun persoonlijke pensioensituatie raadplegen op mypension.be.